انواع مزه ها

معرفی انواع مزه ها

مزه به حس چشایی مربوط میشه، یعنی درک مستقیم آن بر روی زبان! اما روش هایی که باعث میشه ما انواع مزه ها رو درک کنیم، ترکیبی از حس بویایی و چشایی را شامل میشن. این احساس باعث میشه بتونیم انواع غذاها با مزه های مختلف رو بفهمیم و اونا رو از هم دیگه تشخیص بدیم. زبان ما از قسمت هایی تشکیل شده که میتونه هر مزه ای رو به صورت مجزا درک کنه، اما زبان ما چه مزه هایی رو تشخیص میده؟ با سایت مزه بازی همراه باشین.

مزه چیست

مزه چیست؟

درباره تعریف مزه یک سوء برداشت متداول وجود داره که کلمه مزه به هر آنچه در هنگام خوردن یا نوشیدن تجربه میکنیم اشاره داره، اما این در واقع درست نیست.کلمه طعم یا مزه، برای ارائه تعریف کامل خود، به آنچه توسط سلول های چشایی تشخیص داده میشن، واقع تو جلو و پشت زبان و کناره ها، پشت و سقف دهان گفته میشه. 

این سلول های گیرنده یا جوانه های چشایی با مولکول های موجود تو غذا یا نوشیدنی مصرفی متصل شده و سیگنال هایی رو به مغز ارسال میکنن. روشی که مغز ما از این محرک ها درک میکنه، همان چیزی هستش که ما از اون به عنوان حس چشایی یاد میکنیم، با داشتن پنج طعم اساسی شناخته شده، شور، تلخ، شیرین، ترش و اومامی.

بعضی از دانشمندان فکر میکنن دیگر انواع مزه ها وجود دارن که ما قادر به درک اون ها هستیم. مطالعه منتشر شده تو ژوئیه 2015 نشان میده که چربی میتونه به تنهایی طعم و مزه داشته باشه. همچنین این بحث وجود داره که آیا مزه های فلز مانند در واقع طعم واقعی هستن یا نتیجه واکنش بین فلزات مختلف موجود تو بزاق میباشن. طعم فلز تو دهان در واقع میتونه شاخصی از یک اختلال چشایی باشه. تاکنون هیچ سلول گیرنده خاصی برای سلیقه های فلزی کشف نشدن.

انواع مزه ها

وقتی کسی از شما میپرسه مزش چطوره؟  پاسخ شما میتونه خوب یا بد باشه! اما اگه واقعاً میخواین چیز مشخصی به دست بیارین، این پاسخ میتونه از چند طریق تجزیه بشه. پنج مزه اساسی پذیرفته شده جهانی وجود دارن که جوانه های چشایی ما رو تحریک میکنن. شیرین، شور، ترش، تلخ و اومامی. بیاین نگاهی دقیق تر به هر یک از این مزه ها بیندازیم  و اینکه چگونه اون ها میتونن دستور العمل های غذایی تعطیلات شما رو به یاد ماندنی تر کنن.

شیرین

شیرین بودن اغلب به عنوان طعم لذت بخشی توصیف میشه، این نشان دهنده وجود قند هستش که منبع اصلی انرژیه و از این رو برای بدن انسان مطلوبه. جای تعجب نیست که این مزه ایه که حتی نوزادان  هم به اون علاقه مند میشن.

بعلاوه، هنگامی اون که به صورت ترکیبی استفاده میشه، شیرینی با سایر سلیقه های اصلی کاملاً مطابقت پیدا میکنه. افزودن مزه شیرینی مانند یک سرکه شیرین بالزامیک به یک غذای سبزیجات شور، اون رو به سطح بعدی میرسونه.

شور

شوری یکی دیگر از انواع مزه ها هستش. نمک یک جز ضروری تو رژیم غذایی انسانه و باعث افزایش عطر و طعم غذاها میشه. با این حال، یک فرد به طور متوسط ​​تمایل به مصرف بیش از حد نیاز خود، حدود 2 تا3 برابر بیشتر از حد مجاز رو داره و کام ما با میل بیشتر به نمک سازگار هستش. بسیار جالب توجهه هنگامی که افراد به خاطر رژیم میزان نمک موجود تو غذاهاشونو کاهش میدن و به این ترتیب جوانه های چشایی میتونن دوباره تنظیم و سازگار بشن تا با مقدار کمتری شوری راضی شن.

به عنوان یک تقویت کننده طعم، افزودن نمک به غذاهای سنتی شیرین امری ضروری هستش. اضافه کردن کمی نمک هسته اصلی اکثر دستورهای تهیه دسرهای پخته شدس. حتی اگه جزو موارد ذکر نشده باشه، پاشیدن مقداری نمک دریایی یا نمک دودی روی کلوچه های نان زنجبیلی، تلفیق خاضی رو به وجود میاره و عطر و طعم زنجبیل رو افزایش میده.

ترش

ترشی مزه ای هستش که اسیدیته رو تشخیص میده. این جوانه های چشایی یون های هیدروژن رو از اسیدهای آلی موجود تو غذاها تشخیص میدن. احساس ترش مزه ای در میوه هایی مانند، لیمو و پرتقال و همچنین نارنگی و برخی از سبزیجات برگ دار رایج هستش. طعم ترش رو میتونین از طریق غذاهای ترش شده از طریق تخمیر، مانند کلم ترش و ماست یا افزودن سرکه نیز بدست بیارین.

در بسیاری از سس های سالاد از سرکه به عنوان ماده اصلی استفاده میشه، که راهی عالی برای افزودن مزه ترش هستش. همچنین میتونین پوست لیمو یا پرتقال رو به سرکه یا حتی سس های سالد خود اضافه کنین.

مزه های ترش
مزه ترش

تلخ

تلخ از میان انواع مزه ها جزو حساس ترین هاس. تعداد زیادی از ترکیبات تلخ سمی شناخته شدن، به همین دلیل بسیاری تلخی رو درک میکنن. این ممکنه طعم دهنده ای ناخوشایند باشه. صدها ماده که بیشتر تو گیاهان یافت میشن، طعم تلخی دارن. با این حال، کمی تلخی میتونه غذا رو جالب تر و محبوب تر کنه، مانند طعم های دلسترهای تلخ. علاوه بر این، مواردی هم وجود دارن که نشان میدن برخی از تلخی ها میتونن سالم باشن. آنتی اکسیدان هایی که به سوخت و ساز بدن کمک میکنن و طعم تلخ شکلات تلخ و قهوه.

اومامی

اومامی طعمی اشتها آوره که گاهی اوقات اون رو به عنوان گوشتی خوشمزه توصیف میکنن. این جدیدترین مزه اساسی هستش که به تازگی شناسایی و پذیرفته شده. تو اوایل قرن 20، یک شیمی دان ژاپنی به نام Kikunae Ikeda تلاش کرد این طعم رایج تو مارچوبه، گوجه فرنگی، پنیر و گوشت رو شناسایی کنه. 

اما هیچ یک از این چهار ماده غذایی نمیتونن اومامی رو به اندازه کافی توصیف کنن. چیزی که اون مشخص کرد وجود اسید گلوتامیک بود، که نام اون رو به ژاپنی، اومامی، تغییر داد. اگرچه این مزه جزو یکی از طعم های اصلی غذاهای شرقی هستش، اما اون تا سال 1985 به عنوان یک مزه اساسی تو غرب پذیرفته نشد.

استفاده از انواع مزه ها در غذاها برای فصول مختلف

پنج مزه مرغوب، طعم های اساسی شناخته شده ای هستن که به طور طبیعی تو تمام غذاها وجود دارن. از نظر تئوری، هر طعم و مزه یک ارگان یا سیستم ارگان خاصی رو تغذیه میکنه و هر مزه تو یک فصل، با یک نوع انرژی گرم کننده یا خنک کننده و یک اندام یا سیستم خاصی در ارتباطه.

به طور عملی، هرچه آگاهانه از این انواع مختلف 5 مزه برای تهیه غذاها استفاده کنیم، وعده های غذاییمان رضایت بخش و تقویت شده خواهند بود. بعضی اوقات فقط مقدار کمی از طعم و مزه میتونه به میزان قابل توجهی کمک کنه (به عنوان مثال اضافه کردن یک یا دوشاخه جعفری به غذا).

انواع مزه ها شامل، تلخ، شور، شیرین، ترش و تند هستش. یک ماده غذایی هرگز حاوی یک طعم منحصر به فردی نخواهد بود. همیشه سلایق متفاوتی وجود دارن. گفته میشه که کمی مزه خاص میتونه سیستم اندام های ما رو تقویت کنه، در حالی که بیش از حد مصرف اون ها میتونه بدن ما رو ضعیف کنه. از این رو، مقدار زیادی قند و شیرینی، عملکرد معده، طحال و پانکراس ما رو ضعیف میکنه و به مشکلات گوارشی هم کمک میکنه.

انواع مزه های غذایی
مزه در غذا
  • تلخ: مزه های تلخ  برای اوایل و اواسط تابستان مناسب هستن که قلب و روده کوچک رو تحریک میکنن. این غذاها شامل برگ جعفری، خردل، ریشه بیدمشک، دانه کنجد، جایگزین دانه غلات قهوه و برخی از انواع ذرت هاس.
  • شور: مرتبط با فصل زمستان هستش و تصور میشه که روی کلیه ها و مثانه تأثیر میزاره. این غذاها شامل سبزیجات دریایی، سس سویا، نمک دریا، آلو و خیارشور طبیعی هستش.
  • شیرین: تصور میشه که مزه شیرین با اواخر فصل تابستان مرتبه، که بر لوزالمعده، طحال و معده، اندام های جذب و توزیع قند، تأثیر میزاره و اثری آرامش بخش داره. طعم شیرین به غذاهای کاملا طبیعی اطلاق میشه و نه شیرینی های بیش از حد تصفیه شده ای که از قند سفید میشناسیم. غذاهای شیرین بیشترین درصد وعده های غذایی ما رو تشکیل میدن. این غذاها شامل غلات سبوس دار، سبزیجات، به خصوص کلم، سیب زمینی شیرین، هویج، پیاز، کدو و جعفری و همچنین شاه بلوط هستن.
  • ترش: این مزه مرتبط با فصل بهاره، مزه ترش دارای اثر محدودکننده ای هستش و انرژی تسریع کننده ای رو به بدن میبخشه. تصور میشه که روی کبد و مثانه هم تأثیر میزاره. این غذاها شامل نان خمیر مایه، سرکه، گندم، کلم ترش و لیمو هستش.
  • تند: این مزه مرتبط با فصل پاییز هستش. طعم تند انرژی داغ و تحریک کننده ای رو به بدن میده و گفته میشه که برای ریه ها و روده بزرگ مفیده. با این حال، مقدار بیش از حد این مواد غذایی میتونه روده رو تحریک و حساس کنه. شناخته شده که غذاهای تند باعث تحریک گردش خون میشن و توانایی طبیعی برای کمک به تجمع چربی در بدن دارن. بیشتر غذاها، معمولاً با پروتئین حیوانی و غذاهای پر چربی ترکیب میشن. این غذاها شامل پیاز کوهی، تربچه، زنجبیل، فلفل، خردل خشک و ترب هستن.

انواع مزه ها در مواد غذایی

  • مزه تلخ: کلم پیچ، سبزی خردل، جعفری، کرفس، نوشابه غلات.
  • مزه شور: نمک دریایی، سبزیجات دریایی، کنجد، آلو، خیارشور.
  • مزه شیرین: ذرت، پیاز پخته شده، کدو، غلات پخته شده، کلم پخته شده، هویج، جعفری، میوه ها.
  • ترش: لیمو، کلم ترش، آلو، مواد تخمیر شده، خیارشور.
  • تند: زنجبیل، سیر، پیاز خام، تربچه سفید، تربچه قرمز، پیاز کوهی، ادویه جات.

در حالی که بیشتر وعده های غذایی شما حداقل ح 60 درصد غذای شیرین (غلات سبوس دار، سبزیجات، لوبیا و میوه) هستن، شما میتونین طیف وسیعی از مزه ها رو با وعده های غذایی اصلی مورد هدف قرار بدین. مزه های دیگه رو میتونین تو موارد فرعی مثل، سس ها و چاشنی ها نشان داد، که بر طعم خاصی که ممکنه میل کنین، تأکید دارن. متعادل سازی وعده های غذایی یک هنر هستش.

اصل اساسی میگه: «گرچه به نظر میرسه این مزه ها متضاد هم هستن (سازگار نیستن)، اما در واقع به دلیل متعادل سازی وعده های غذایی، مکمل یکدیگر شناخته میشن.» وعده های غذایی حاوی این پنج مزه، از نظر محدود کردن ولع در مصرف رضایت بخش تر خواهند بود.

چاشنی ها و سَس های خوشمزه با پنج مزه اصلی

شما میتونین چاشنی ها و سس های خوش طعم و شگفت انگیزی رو با استفاده از تمام مواد طبیعی که شامل انواع مزه ها هستن، تهیه کنین. کنجد برشته، آلو، آب زنجبیل تازه، آب لیمو و سایر مزه ها امکاناتی بی پایانن. همه این سس های خوشمزه رو میتونین تو سالادها، سبزیجات آب پز شده، رشته فرنگی و سبزیجات دریایی استفاده کنین و بسیاری از اون ها رو میشه تا پنج روز تو یخچال نگهداری و دوباره استفاده کرد.

اگه غذایتان رو خیلی شور کنین، هوس شیرین خواهید کرد. اگه شما به طور مداوم غذاهای قند دار بخورین، بدن شما هوس نمک میکنه. همه چیز در مورد تعادل هستش. از آن لذت ببرین و چند سس با طعم های مختلف با استفاده از این پنج مزه ایجاد کرده و طعم غذای خود را لذیذ کنین.

انواع چاشنی ها
انواع چاشنی

کلام آخر

مزه چیزی هستش که بحث های زیادی رو تو محافل علمی ایجاد میکنه. هیچ مدرکی وجود نداره که بتونه اون رو به عنوان یک طعم اساسی در نظر بگیره و اغلب به عنوان یک احساس توصیف میشه. به هر روی، ما در بالا انواع مزه ها رو معرفی کردیم، حال با شناخت بیشتر میتونین غذهایی که مزه اونا رو دوست دارین رو تهیه کنین.

Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *